สิ่งที่ต้องทำในการขอใบอนุญาตโรงงาน (รง.4) เริ่มจากตรวจสอบว่าธุรกิจของคุณเข้าข่ายเป็นโรงงานหรือไม่ จากนั้นเตรียมเอกสารและแบบแปลนให้ครบ แล้วยื่นคำขอกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ก่อนเข้าสู่ขั้นตอนการตรวจสถานที่จริงและรอการอนุมัติ โดยค่าใช้จ่ายจะขึ้นอยู่กับขนาดและประเภทของโรงงาน
บทความนี้จะพาคุณไล่เรียงทุกขั้นตอนตั้งแต่ต้นจนจบ พร้อมอธิบายว่าโรงงานแบบไหนต้องขอ รง.4 ต้องเตรียมเอกสารอะไรบ้าง ยื่นขออย่างไร และต้องใช้งบประมาณเท่าไหร่ในปี 2026 เพื่อให้คุณวางแผนเปิดโรงงานได้อย่างมั่นใจและถูกต้องตามกฎหมาย
ใบอนุญาตโรงงาน (รง.4) คืออะไร?
ใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงาน หรือที่เรียกกันสั้น ๆ ว่า รง.4 คือใบอนุญาตที่กฎหมายกำหนดให้โรงงานบางประเภทต้องได้รับก่อนเริ่มประกอบการ ออกโดยกรมโรงงานอุตสาหกรรม (กรอ.) ภายใต้กระทรวงอุตสาหกรรม
พูดง่าย ๆ คือ ถ้าโรงงานของคุณเข้าข่ายที่กฎหมายกำหนด คุณต้องมี รง.4 ก่อนถึงจะเดินสายการผลิตได้ ถ้าไม่มีและถูกตรวจพบ มีโทษทั้งปรับและอาจถึงขั้นสั่งปิด
จุดสำคัญ:
รง.4 ไม่ใช่แค่ “เอกสารประกอบธุรกิจ” แต่เป็นข้อกำหนดทางกฎหมายที่โรงงานจำพวก 3 ต้องมีก่อนเริ่มผลิต หากยื่นขอล่าช้าหรือไม่ครบเอกสาร อาจทำให้โรงงานเปิดไม่ได้ตามแผน
โรงงานประเภทไหนที่ต้องขอ รง.4?
พระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ. 2535 และฉบับแก้ไขปี 2562 หลักเกณฑ์จะพิจารณาจากจำนวนคนงาน และขนาดเครื่องจักรที่ใช้ในการผลิตเป็นหลัก โดยแบ่งโรงงานออกเป็น 3 จำพวก ดังนี้
1. โรงงานจำพวก 1 – ไม่ต้องขอ รง.4 เป็นโรงงานขนาดเล็ก
2. โรงงานจำพวก 2 – เป็นโรงงานขนาดกลาง แจ้งก่อนเริ่มงาน ไม่ต้องรอใบอนุญาต
3. โรงงานจำพวก 3 – เป็นโรงงานขนาดใหญ่ ต้องขอ รง.4 ก่อนเสมอ
หากต้องการดูรายละเอียดเพิ่มเติมว่า โรงงานแต่ละประเภทมีข้อแตกต่างกันยังไง สามารถอ่านเพิ่มเติมได้ที่ โรงงานจำพวก 1 2 3 คืออะไร? ต่างกันยังไง สรุปเข้าใจง่าย
ข้อควรระวัง:
หลายโรงงานเริ่มต้นจากจำพวก 2 แต่เมื่อมีการขยายกำลังการผลิต หรือเพิ่มเครื่องจักร/พนักงานจนเกินเกณฑ์ อาจกลายเป็นโรงงานจำพวก 3 โดยไม่รู้ตัว
เอกสารที่ต้องใช้ในการขอ รง.4
การเตรียมเอกสารให้ครบตั้งแต่แรกช่วยลดเวลาได้มาก เอกสารที่ต้องใช้มีดังนี้ โดยแบ่งออกเป็นเอกสารของผู้ประกอบการ และเอกสารทางเทคนิคของโรงงาน
เอกสารของผู้ประกอบการ:
- สำเนาบัตรประชาชนและทะเบียนบ้านของผู้ขอ (กรณีเป็นบุคคลธรรมดา)
- หนังสือรับรองบริษัทและบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น อายุไม่เกิน 6 เดือน (กรณีเป็นนิติบุคคล)
- หนังสือมอบอำนาจและสำเนาบัตรประชาชนผู้รับมอบอำนาจ (กรณีมอบให้ผู้อื่นดำเนินการแทน)
เอกสารทางเทคนิคของโรงงาน:
- แบบแปลนก่อสร้างโรงงาน (ผ่านการรับรองจากวิศวกรโยธา)
- แผนผังการติดตั้งเครื่องจักร (ผ่านการรับรองจากวิศวกรเครื่องกล)
- โฉนดที่ดินหรือสัญญาเช่าพื้นที่ (ต้องมีเงื่อนไขอนุญาตให้ใช้เป็นโรงงาน)
- แผนผังบริเวณโรงงานและสิ่งแวดล้อมโดยรอบ
- รายการเครื่องจักรและกำลังไฟฟ้าที่ใช้
- แผนการบำบัดน้ำเสีย กากของเสีย และมลพิษทางอากาศ (ถ้ามี)
Tips:
ก่อนยื่นขอ รง.4 อย่าลืมตรวจสอบสัญญาเช่าให้ดี โดยเฉพาะเงื่อนไขที่ต้องระบุชัดเจนว่า “อนุญาตให้ใช้พื้นที่เพื่อประกอบกิจการโรงงาน” เพราะสัญญาเช่าทั่วไปที่ไม่ได้ระบุไว้ มักเป็นหนึ่งในสาเหตุที่ทำให้เอกสารถูกตีกลับและต้องเสียเวลาแก้ไขใหม่
ขั้นตอนการขอใบอนุญาตโรงงาน รง.4
โดยทั่วไป การขอใบอนุญาตโรงงาน (รง.4) จะมีลำดับขั้นตอนที่ชัดเจน หากเตรียมตัวถูกตั้งแต่ต้น จะช่วยให้กระบวนการเป็นไปได้เร็วขึ้น และลดโอกาสที่ต้องแก้ไขเอกสารหลายรอบ โดยขั้นตอนหลัก ๆ มีดังนี้
1. เตรียมเอกสารและแบบแปลน
ขั้นตอนแรก และสำคัญที่สุด คือการเตรียมเอกสารให้ครบถ้วน โดยเฉพาะแบบแปลนโรงงานและแผนผังเครื่องจักรที่ต้องผ่านการรับรองจากวิศวกร ถ้าแบบแปลนไม่ครบหรือไม่ถูกต้อง เจ้าหน้าที่จะส่งกลับมาแก้ไขซึ่งทำให้เสียเวลาเพิ่ม
2. ยื่นคำขอที่กรมโรงงานอุตสาหกรรมหรือสำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัด
เมื่อเตรียมเอกสารครบแล้ว ขั้นตอนถัดไปคือการยื่นคำขอใบอนุญาต รง.4 โดยสามารถยื่นผ่านระบบออนไลน์ หรือยื่นกับหน่วยงานที่รับผิดชอบในพื้นที่ เช่น กรมโรงงานอุตสาหกรรม หรือสำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัด
ข้อควรระวัง:
ในขั้นตอนนี้ควรตรวจสอบความถูกต้องของเอกสารอีกครั้งก่อนยื่น เพราะหากข้อมูลไม่ครบหรือมีข้อผิดพลาด อาจทำให้คำขอถูกตีกลับและต้องเสียเวลาแก้ไขใหม่
3. เจ้าหน้าที่ตรวจสอบเอกสารและลงพื้นที่
หลังจากยื่นคำขอแล้ว เจ้าหน้าที่จะทำการตรวจสอบความถูกต้องของเอกสารก่อนเป็นลำดับแรก หากผ่านเกณฑ์เบื้องต้น จะมีการนัดหมายเพื่อลงพื้นที่ตรวจสถานที่จริง การตรวจหน้างานจะเน้นดูความสอดคล้องกับแบบแปลนที่ยื่นไว้ รวมถึงมาตรฐานด้านความปลอดภัย ระบบไฟฟ้า การจัดวางเครื่องจักร และการจัดการสิ่งแวดล้อม หากมีจุดที่ต้องปรับปรุง เจ้าหน้าที่จะแจ้งให้แก้ไขก่อนเข้าสู่ขั้นตอนถัดไป
4. รับใบอนุญาต
เมื่อผ่านการตรวจสอบทั้งเอกสาร และสถานที่เรียบร้อยแล้ว ขั้นตอนสุดท้าย คือการรอผลอนุมัติและรับใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงาน (รง.4)
หลังได้รับใบอนุญาตแล้ว จึงจะสามารถเริ่มดำเนินการผลิตได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย โดยควรเก็บเอกสารไว้ให้พร้อมสำหรับการตรวจสอบในอนาคต และปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ระบุในใบอนุญาตอย่างเคร่งครัด
ค่าใช้จ่ายและระยะเวลาในการขอ รง.4
ค่าธรรมเนียมการขอ รง.4 คิดตามขนาดของโรงงาน โดยใช้หน่วยแรงม้าของเครื่องจักรเป็นเกณฑ์ ค่าธรรมเนียมอยู่ในช่วง 1,000 – 20,000 บาท ขึ้นอยู่กับขนาดกำลังการผลิตรวม ซึ่งถือว่าไม่แพงเมื่อเทียบกับมูลค่าการลงทุนในโรงงาน
ระยะเวลาโดยประมาณ:
ตามกฎหมายกำหนดไว้ว่ากรมโรงงานต้องพิจารณาภายใน 90 วันทำการ แต่ในทางปฏิบัติ ถ้าเอกสารครบถ้วนตั้งแต่วันแรกและผ่านการตรวจสอบไม่มีข้อแก้ไข ระยะเวลาจริงมักอยู่ที่ประมาณ 30-60 วัน
สิ่งที่ทำให้กระบวนการนานขึ้นมักเกิดจากเอกสารไม่ครบ แบบแปลนไม่ผ่านการรับรอง หรือโรงงานไม่ผ่านการตรวจสอบในครั้งแรก ซึ่งแต่ละครั้งที่แก้ไขจะทำให้กระบวนการยาวออกไปอีก 2-4 สัปดาห์
สรุป
การขอ ใบอนุญาตโรงงาน (รง.4) ไม่ได้ยากอย่างที่หลายคนคิด ขอแค่เข้าใจขั้นตอนและเตรียมเอกสารให้ครบตั้งแต่แรก ก็สามารถลดความยุ่งยากและประหยัดเวลาได้มาก สำหรับโรงงานจำพวก 3 การขอ รง.4 เป็นขั้นตอนที่ต้องทำก่อนเริ่มผลิตเสมอ และยิ่งวางแผนดี เตรียมความพร้อมทั้งเอกสารและสถานที่ให้ตรงตามเกณฑ์มากเท่าไหร่ ก็ยิ่งมีโอกาสผ่านตั้งแต่รอบแรก โดยไม่ต้องเสียเวลาแก้ไขหลายรอบ
FAQ
Q1: โรงงานจำพวก 2 ต้องขอ รง.4 ด้วยไหม?
A: ไม่ต้อง โรงงานจำพวก 2 ตาม พ.ร.บ. โรงงาน ฉบับปี 2562 เปลี่ยนมาใช้ระบบ “แจ้งก่อนประกอบการ” แทน คือแจ้งต่อหน่วยงานที่รับผิดชอบแล้วเริ่มงานได้เลย โดยไม่ต้องรอการอนุมัติออก รง.4 แต่ถ้าโรงงานเข้าข่ายจำพวก 3 ยังต้องขอตามปกติ
Q2: ใบอนุญาต รง.4 มีอายุกี่ปี ต้องต่ออายุไหม?
A: ใบอนุญาต รง.4 ไม่มีวันหมดอายุในตัวเอง แต่ถ้าคุณเปลี่ยนแปลงสาระสำคัญของโรงงาน เช่น เพิ่มเครื่องจักร เปลี่ยนประเภทการผลิต หรือขยายพื้นที่ ต้องยื่นขอแก้ไขใบอนุญาตทุกครั้ง มิเช่นนั้นอาจผิดเงื่อนไข
Q3: ยื่นขอ รง.4 ที่ไหนได้บ้าง?
A: ยื่นได้ 2 ทาง คือ (1) ยื่นแบบ Walk-in ที่สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดในพื้นที่ที่โรงงานตั้งอยู่ หรือ (2) ยื่นออนไลน์ผ่านระบบ e-Factory ของกรมโรงงานอุตสาหกรรมที่ efactory.diw.go.th
Q4: ถ้าโรงงานยังสร้างไม่เสร็จ สามารถยื่นขอ รง.4 ล่วงหน้าได้ไหม?
A: ยื่นล่วงหน้าได้ แต่เจ้าหน้าที่จะนัดลงพื้นที่ตรวจสอบเมื่อโรงงานพร้อมแล้ว โดยทั่วไปแนะนำให้ยื่นเอกสารทันทีที่มีแบบแปลนและพื้นที่พร้อม เพื่อให้กระบวนการเริ่มต้นได้เร็วขึ้น
Q5: ถ้าเอกสารไม่ครบ เจ้าหน้าที่จะทำอย่างไร?
A: กรมโรงงานจะแจ้งกลับว่าเอกสารส่วนไหนขาดหรือไม่ถูกต้อง และให้เวลาแก้ไขตามที่กำหนด ถ้าไม่ส่งเอกสารเพิ่มเติมภายในเวลาที่กำหนด คำขออาจถูกยกเลิก ดังนั้นควรติดตามสถานะอย่างสม่ำเสมอ
ถ้าคุณไม่แน่ใจในขั้นตอนหรืออยากลดความเสี่ยงเรื่องเอกสารผิดพลาด ทีมที่ปรึกษาของ ซีแอนด์เอสริช 1 พร้อมช่วยดูแลตลอดกระบวนการ ตั้งแต่ตรวจสอบความพร้อมของโรงงาน จัดเตรียมเอกสาร ไปจนถึงติดตามผลกับหน่วยงาน ด้วยประสบการณ์กว่า 7 ปีและมากกว่า 500 เคสที่ผ่านมา – ดูรายละเอียดบริการขอใบอนุญาตโรงงาน
📲 Tel: 064-560-7779
💬 Line: @cs0645607779
📩 Email: csrich188@gmail.com
📚 Facebook: จด อย บริษัท ซีแอนด์เอสริช1 จำกัด
