ถ้าคุณกำลังวางแผนนำเข้าเครื่องมือแพทย์ แล้วคิดว่า “แค่หาสินค้า + ยื่นขอ อย. ก็ขายได้เลย” มีโอกาสสูงมากที่คุณจะมาติดอยู่ที่คำว่า GDPMD — และเสียเวลาไป 3–6 เดือนแบบไม่ทันตั้งตัว เพราะในความเป็นจริง GDPMD ไม่ใช่แค่เอกสาร แต่คือ “ด่านแรก” ที่ อย. ใช้ดูว่าธุรกิจคุณพร้อมหรือยังที่จะนำเข้าและกระจายเครื่องมือแพทย์ในไทย
หลายบริษัทเริ่มทำตอนสินค้ากำลังจะเข้า สุดท้ายต้องปล่อยของค้าง เพราะสถานที่ยังไม่ผ่านมาตรฐาน บทความนี้จะไม่ได้แค่บอกว่า GDPMD คืออะไร แต่จะบอกว่า มันทำยากตรงไหน คนพลาดอะไร และต้องเตรียมตัวยังไงไม่ให้เสียเวลา
GDPMD คืออะไร?
GDPMD ย่อมาจาก Good Distribution Practice for Medical Devices หรือ “หลักเกณฑ์วิธีการที่ดีในการกระจายสินค้าเครื่องมือแพทย์” เป็นมาตรฐานที่กำหนดโดย อย. ภายใต้ พ.ร.บ. เครื่องมือแพทย์ พ.ศ. 2562 เพื่อให้มั่นใจว่าเครื่องมือแพทย์ที่เข้ามาในประเทศไทยถูกจัดเก็บ ขนส่ง และกระจายอย่างถูกต้องตามมาตรฐาน
พูดง่าย ๆ GDPMD คือ ระบบที่ควบคุมว่า “สถานที่” ที่ใช้เก็บรักษา กระจายเครื่องมือแพทย์ต้องผ่านมาตรฐานความปลอดภัยก่อน เพราะเครื่องมือแพทย์บางชนิดมีความต้องการด้านอุณหภูมิ ความชื้น หรือเงื่อนไขการเก็บรักษาที่เฉพาะเจาะจง

ขั้นตอนการขออนุญาตสถานที่นำเข้าตามหลัก GDPMD
กระบวนการขอรับรอง GDPMD มีหลายขั้นตอนที่ต้องดำเนินการตามลำดับ แต่ละขั้นตอนต้องผ่านการตรวจสอบจาก อย. ก่อนจึงจะไปขั้นตอนถัดไปได้
1. เตรียมสถานที่ให้ได้มาตรฐาน
ก่อนยื่นขอ สถานที่ที่ใช้เป็นคลังสินค้าหรือสถานที่เก็บรักษาเครื่องมือแพทย์ต้องผ่านการเตรียมให้ได้มาตรฐาน GDPMD ซึ่งครอบคลุมหลายด้านได้แก่
- โครงสร้างอาคาร – มั่นคง สะอาด มีการป้องกันสัตว์พาหะและแมลง
- การควบคุมอุณหภูมิและความชื้น – ต้องมีระบบบันทึก 24 ชั่วโมง
- ระบบจัดเก็บ – แยกพื้นที่สินค้าปกติ สินค้าค้างส่ง และสินค้าที่ถูกคืน
- ระบบเอกสาร – ต้องมีระบบติดตามสินค้า (Traceability) ครบถ้วน
- บุคลากร – ต้องมีผู้รับผิดชอบที่ผ่านการฝึกอบรมตามที่กฎหมายกำหนด
2. จัดทำ Quality Manual และเอกสาร SOP
ต้องมีระบบเอกสารที่ครบถ้วน ทั้ง Quality Manual (คู่มือคุณภาพ) และ Standard Operating Procedures (SOP) ที่ครอบคลุมทุกขั้นตอนการดำเนินงาน ตั้งแต่การรับสินค้า การจัดเก็บ การจัดส่ง ไปจนถึงการจัดการกับสินค้าที่มีปัญหา
3. ยื่นขออนุญาตผ่านระบบ e-Submission
ยื่นผ่านระบบ e-Submission ของ อย. ที่ privus.fda.moph.go.th พร้อมแนบเอกสารที่กำหนด เจ้าหน้าที่จะตรวจสอบเอกสารและนัดตรวจสถานที่
4. รับการตรวจสถานที่จาก อย.
หลังจากยื่นเอกสารแล้ว อย. จะส่งเจ้าหน้าที่มาตรวจสถานที่จริง เพื่อตรวจสอบว่าสถานที่เป็นไปตามที่ยื่นเอกสาร และมาตรฐาน GDPMD ถ้าพบข้อบกพร่อง จะแจ้งให้แก้ไขก่อนพิจารณาอนุมัติ
5. รับใบอนุญาตสถานที่นำเข้า
เมื่อผ่านการตรวจสอบทั้งเอกสาร และสถานที่แล้ว อย. จะออกใบอนุญาตสถานที่นำเข้าเครื่องมือแพทย์ให้ ซึ่งเป็นเอกสารสำคัญที่ต้องใช้ประกอบการขอขึ้นทะเบียน อย. เครื่องมือแพทย์ในขั้นตอนต่อไป

GDPMD เชื่อมกับการจด อย. เครื่องมือแพทย์อย่างไร?
GDPMD เป็นขั้นตอนแรกในกระบวนการขอขึ้นทะเบียนเครื่องมือแพทย์กับ อย. สำหรับผู้นำเข้า ลำดับขั้นตอนโดยรวม คือ
- ขอรับรอง GDPMD – ทำให้สถานที่ได้มาตรฐานและได้รับใบอนุญาตสถานที่นำเข้า
- ขอขึ้นทะเบียนเครื่องมือแพทย์ – ยื่นขอขึ้นทะเบียนผลิตภัณฑ์แต่ละรายการกับ อย.
- ได้รับเลขทะเบียน อย. – จึงสามารถนำเข้าและจำหน่ายสินค้าได้อย่างถูกกฎหมาย
เอกสารที่ต้องเตรียมสำหรับการขอรับรอง GDPMD
เอกสารที่ต้องยื่นประกอบการขออนุญาตสถานที่นำเข้าตามหลัก GDPMD มีหลายรายการ โดยแต่ละรายการต้องครบถ้วน และถูกต้องเพื่อให้การพิจารณาเป็นไปอย่างราบรื่น เอกสารหลักที่ต้องเตรียมมีดังนี้
- หนังสือรับรองบริษัท ที่ออกไม่เกิน 6 เดือน พร้อมวัตถุประสงค์ที่เกี่ยวข้องกับเครื่องมือแพทย์
- แผนผังสถานที่ แสดงขนาดและการจัดวางพื้นที่อย่างละเอียด
- ทะเบียนบ้านหรือสัญญาเช่า ของสถานที่ที่ใช้เป็นคลังสินค้า
- Quality Manual และ SOP ครบทุกขั้นตอนการดำเนินงาน
- หลักฐานการอบรม ของบุคลากรที่รับผิดชอบ
- รายการเครื่องมือแพทย์ ที่จะนำเข้าและจัดเก็บ
- เอกสารระบบ Traceability แสดงวิธีติดตามสินค้าตลอดห่วงโซ่อุปทาน
- หลักฐานระบบควบคุมอุณหภูมิ (Temperature Log) ถ้าสินค้าต้องการการควบคุมอุณหภูมิ
สรุป
GDPMD คือ มาตรฐานที่ผู้นำเข้าเครื่องมือแพทย์ทุกรายต้องผ่านก่อนที่จะขอขึ้นทะเบียน อย. ได้ ไม่ใช่ตัวเลือก แต่เป็นข้อบังคับตาม พ.ร.บ. เครื่องมือแพทย์ พ.ศ. 2562 การเข้าใจกระบวนการนี้ตั้งแต่ต้น และเตรียมการอย่างถูกต้องจะช่วยให้ธุรกิจเดินหน้าได้เร็ว ไม่ต้องเสียเวลาแก้ปัญหาภายหลัง
ถ้าคุณกำลังเริ่มต้นธุรกิจนำเข้าเครื่องมือแพทย์ หรือต้องการคำปรึกษาเรื่อง GDPMD และการจด อย. การวางแผนตั้งแต่ต้นและมีผู้เชี่ยวชาญดูแลจะช่วยให้กระบวนการราบรื่นและเร็วกว่าทำเองมาก
FAQ
Q: GDPMD ต้องต่ออายุไหม?
A: ใบอนุญาตสถานที่นำเข้ามีอายุที่กำหนดและต้องมีการต่ออายุหรือตรวจสอบซ้ำตามรอบที่กฎหมายกำหนด ถ้ามีการเปลี่ยนแปลงสถานที่หรือเงื่อนไขสำคัญ อาจต้องแจ้ง อย. และขอรับการตรวจสอบใหม่
Q: ถ้าเช่าคลังสินค้าจากผู้ให้บริการ Logistics ที่มี GDPMD อยู่แล้ว ต้องขอแยกไหม?
A: ขึ้นอยู่กับรายละเอียด ในบางกรณีสามารถใช้สถานที่ของผู้ให้บริการที่ได้รับรอง GDPMD แล้วได้ แต่ต้องมีสัญญาที่ชัดเจนและ อย. ต้องยอมรับการจัดการดังกล่าว แนะนำให้ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนตัดสินใจ เพราะรายละเอียดกฎหมายในส่วนนี้ซับซ้อน
Q: GDPMD ต้องใช้เวลานานแค่ไหนจนกว่าจะขอขึ้นทะเบียนสินค้าได้?
A: ตั้งแต่เริ่มกระบวนการ GDPMD จนได้รับอนุญาตใช้เวลาประมาณ 3-6 เดือน หลังจากนั้นจึงเริ่มยื่นขอขึ้นทะเบียนสินค้าได้ ควรวางแผนรวมระยะเวลาทั้งหมดไว้ที่ 9-18 เดือน
Q: ถ้านำเข้าเครื่องมือแพทย์ที่ไม่ต้องขึ้นทะเบียน อย. ต้องทำ GDPMD ไหม?
A: เครื่องมือแพทย์แบ่งเป็นประเภทที่ต้องขึ้นทะเบียนและประเภทที่ต้องแค่แจ้งรายการ ความต้องการ GDPMD ขึ้นอยู่กับประเภทและระดับความเสี่ยงของเครื่องมือแพทย์นั้น ๆ ควรตรวจสอบกับ อย. หรือผู้เชี่ยวชาญว่าสินค้าที่จะนำเข้าต้องผ่านกระบวนการอะไรบ้าง
Q: บริษัทต่างชาติที่ส่งออกสินค้ามาไทย ต้องทำ GDPMD เองไหม?
A: GDPMD เป็นความรับผิดชอบของผู้นำเข้าในไทย ไม่ใช่ผู้ผลิตต่างประเทศ ผู้นำเข้าในไทยต้องมีสถานที่ที่ผ่านมาตรฐาน GDPMD และรับผิดชอบต่อการจัดเก็บและกระจายสินค้าในประเทศ แต่ผู้ผลิตต่างประเทศมักต้องให้เอกสารทางเทคนิคและหนังสือแต่งตั้งตัวแทนประกอบการยื่นขอ
หากคุณกำลังวางแผนนำเข้าเครื่องมือแพทย์ และต้องการดำเนินการให้ถูกต้องตามมาตรฐาน GDPMD ทีมงานซีแอนด์เอสริช 1 พร้อมให้คำปรึกษาและดูแลทุกขั้นตอน ตั้งแต่การเตรียมสถานที่ เอกสาร ไปจนถึงการยื่นขออนุญาต เพื่อให้ธุรกิจของคุณเริ่มต้นได้อย่างมั่นใจ ลดความเสี่ยง และผ่านการอนุมัติได้อย่างราบรื่น
ดูบริการของเรา: บริการขอใบอนุญาตโฆษณา | บริการจด อย. | บริการขอใบอนุญาตโรงงาน
📲 Tel: 064-560-7779
💬 Line: @cs0645607779
📩 Email: [email protected]
📚 Facebook: จด อย บริษัท ซีแอนด์เอสริช1 จำกัด